Wat doet de alvleesklier?

Uw lichaam en het belang van voeding

Het lichaam heeft energie nodig om goed te kunnen werken. De energie die u nodig heeft, haalt u uit uw voeding.

*De medische term voor de alvleesklier is het pancreas.

Uw eten moet verteerd worden zodat uw lichaam de energie die in de maaltijd zit, opneemt. Eén van de organen die helpt met de vertering van voedsel is de alvleesklier*. Een gezonde, goed werkende alvleesklier draagt bij aan een optimale spijsvertering en een evenwichtige bloedsuikerspiegel.

Klik en bekijk de alvleesklier

De alvleesklier is een trosvormige klier van ongeveer 12 – 15 centimeter lang en 1-3 centimeter dik.

De alvleesklier bestaat uit een kop, lichaam en staart (zie inzet). De alvleesklier ligt achter in de bovenbuik, achter de maag. De kop van de alvleesklier ligt in de bocht van de twaalfvingerige darm, terwijl de staart achter de maag schuin omhoog naar links gaat. De alvleesklier zit diep verstopt in de buik.

De functies van de alvleesklier

Bij de alvleesklier onderscheiden we twee functies:

  • de exocriene functie

    Exocrien: stoffen (spijsverterings-enzymen) die in de alvleesklier gemaakt worden, worden via een afvoerbuis vervoerd naar de 12-vingerige darm om daar hun werk te doen.

  • de endocriene functie

    Endocrien: stoffen (hormonen) die gemaakt worden in de alvleesklier, worden aan het bloed afgegeven en getransporteerd naar de delen van het lichaam waar zij hun werk doen.

De exocriene functie: productie van alvleeskliersap met alvleesklier-enzymen

*Alvleeskliersap wordt gemaakt om voedingstoffen te kunnen verteren. Onvoldoende enzymen in het alvleeskliersap levert problemen op.

Zodra we voedsel zien, ruiken of proeven begint de alvleesklier met het aanmaken van alvleeskliersap*.

De alvleesklier produceert per dag ongeveer 1,2 liter alvleeskliersap. Dit sap bevat alvleesklier-enzymen. Dit sap wordt naar de 12-vingerige darm gevoerd. Hier mengt het voedsel zich met het alvleeskliersap en dus ook met de alvleesklier-enzymen. Pas nadat de alvleesklier-enzymen hebben ingewerkt op het voedsel, kunnen voedingsstoffen via de wand van de dunne darm in ons lichaam worden opgenomen. De belangrijkste enzymen in het alvleeskliersap zijn:

- Lipase: voor de vertering van vetten
- Amylase: voor de vertering van suikers/koolhydraten
- Proteasen: voor de vertering van eiwitten

Exocriene pancreasinsufficiëntie

*Insufficiënt betekent in dit geval een onvoldoende werking.

Wanneer de alvleesklier een verminderde werking heeft en er onvoldoende alvleesklier-enzymen gemaakt worden, is er sprake van exocriene pancreasinsufficiëntie*.

Klik en lees meer over de endocriene functie: het reguleren van de bloedsuikerspiegel

In de alvleesklier bevinden zich ook gebiedjes met gespecialiseerd type weefsel, ook wel ‘Eilandjes van Langerhans’ genoemd. Deze eilandjes produceren onder andere de hormonen insuline en glucagon. Deze hormonen worden direct aan het bloed afgegeven en spelen een essentiële rol bij de suikerstofwisseling in ons lichaam: zij zorgen ervoor dat het bloedsuikergehalte in ons lichaam in evenwicht blijft.

Als het suikergehalte in ons lichaam verhoogd is, bv na de maaltijd, dan reageert de alvleesklier daarop door meer insuline aan te maken. Als het suikergehalte laag is, gaat de alvleesklier minder insuline produceren.


Figuur 2: Alvleesklier en Papil van Vater